Kısa cevap: VPN, operatörünüzün hangi siteye girdiğinizi görmesini engeller, ama sizi kayıtların dışına çıkarmaz. Bir kayıt talebi geldiğinde önce internet servis sağlayıcınıza, sonra bağlandığınız VPN hizmetine uzanır; VPN bu zinciri kaldırmaz, araya bir halka ekler.
Bu sayfa hukuki tavsiye değildir. Kurallar değişir, her olayın koşulu farklıdır; ciddi bir durumda bir avukata danışmak gerekir. Aşağıda sadece kanun metnine ve ilgili kaynaklara dayanan genel çerçeve var.
IP adresi sizi nasıl gösterir
Bir siteye girdiğinizde site sizin adınızı değil, operatörünüzün o an size verdiği IP adresini görür. Adres tek başına bir isim taşımaz. İsme ulaşmak için o adresin hangi abonede, hangi saatte olduğunu bilen taraf gerekir ve bu taraf operatördür.
5651 sayılı Kanun'un tanım maddesine göre trafik bilgisi, taraflara ilişkin IP adresi, verilen hizmetin başlama ve bitiş zamanı, yararlanılan hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgilerinden oluşur (isafe sitesindeki kanun metnine göre). Yani kayıtta adres, zaman ve abone bir arada durabilir.
Bazı operatörler tek bir genel adresi birçok aboneye paylaştırır. Bu durumda adres yetmez, zaman ve bağlantı ayrıntısı da gerekir. Hangi operatörün hangi yöntemi kullandığına dair elimizde bilgi yok, o yüzden bunu bir tespit olarak değil, işin teknik gerçeği olarak not ediyoruz.
Operatör kayıtları ne kadar süre tutulur
Kanunun 6. maddesine göre erişim sağlayıcı, yani internet hizmetini veren şirket, hizmetine ilişkin trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamak ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür. Aynı metin, yer sağlayıcılar için bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere bir süre öngörür. Av. Lokman Erol'un Koçali Hukuk sitesinde 17 Ağustos 2024 tarihli yazısı da aynı aralıkları aktarıyor.
Aynı sitedeki metnin son değişiklik notu 2014 tarihlidir. Güncel hali ve yönetmelikteki kesin süre için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakın.
Faturaya yansır mı
Fatura bir ücretlendirme belgesidir; yukarıdaki kayıtlar ise ayrı tutulur. Bu sayfa herhangi bir operatörün fatura dökümünde neyin göründüğünü iddia etmez, çünkü bunu kaynaklayabileceğimiz bir belge yok. Merak ediyorsanız operatörünüzün kendi açıklamasına veya müşteri hizmetlerine bakmak en güvenilir yoldur.
Fatura ile kayıt arasındaki fark şu: fatura size gelir, kayıt ise talep eden yetkili makama verilir.
Polis bu kayıtlara nasıl ulaşır
Ayboğa Avukatlık Bürosu'nun CMK 135 anlatımına göre iletişimin tespiti soruşturma aşamasında hâkim kararıyla yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir, ancak kararın 24 saat içinde hâkimin onayına sunulması gerekir. Kovuşturmada yetkili merci mahkemedir.
Aynı sayfaya göre karar yalnızca şüpheli veya sanık hakkında verilebilir ve kişi ile süre yönünden sınırlandırılmalıdır. Sayfa IP adresinden ayrıca söz etmiyor; bu yüzden burada IP taleplerinin tam usulünü anlatmıyoruz, sadece genel çerçeveyi veriyoruz.
Yani ortada bir soruşturma ve bir karar yoksa kayıtlar herkesin önüne açılmaz. Karar varsa, kayıt operatörde duruyor demektir.
VPN neyi gizler, neyi gizlemez
Tünel açıkken operatörünüz, cihazınızın bir VPN sunucusuna bağlandığını görür ama o sunucu üzerinden hangi siteye gittiğinizi göremez. Siteler ise sizin evinizin adresini değil, VPN sunucusunun adresini görür.
Gizledikleri
Elektronik Sınır Vakfı'nın (EFF) Gözetimden Korunma rehberi, bu tünelin giden trafiğinizi internet servis sağlayıcınızdan ve yerel ağın sahibinden gizlediğini yazıyor. Kafe veya otel ağında bu fark somuttur.
Gizlemedikleri
Aynı rehber, trafiğin hepsinin VPN sağlayıcısına görünür olduğunu belirtiyor. Birçok VPN sağlayıcısının internet servis sağlayıcıları kadar bilgi sakladığını, sağlayıcıların faaliyet gösterdikleri ülkenin yasalarına tabi olduğunu ve bazı yasaların bilgi toplamaya bildirimsiz izin verebildiğini de yazıyor.
Kayıt tutmuyoruz diyen bir sağlayıcının sözü de EFF'ye göre garanti değildir; gizlilik politikasını okuyup doğrulamak gerekir. Hesaplarınıza giriş yaptıysanız tarayıcıdan ve oturum açtığınız hizmetlerden gelen talepleri VPN engellemez. EFF'nin sözleriyle VPN bir anonimlik aracı değildir.
Ne yapmalı: kısa bir denetim listesi
Amaç iz bırakmamak değil, neyin kimde göründüğünü bilmek. Bunun için birkaç adım yeter.
Bu sayfa, Türkiye VPN markası tarafından yapay zekâ desteğiyle, kanun metinleri ve adı geçen kaynaklardan hazırlandı; hizmet satan bir markanın yazdığı bir sayfa olarak okuyun.
- Neyi gizlemek istediğinizi belirleyin: operatör, ortak ağ sahibi veya siteye gelen IP adresi.
- Hizmetin hangi kaydı tuttuğunu gizlilik politikasından okuyun; yazmıyorsa tutuluyor sayın.
- Kendi IP adresinizin sitelere nasıl göründüğünü IP adresim sayfasından kontrol edin.
- Kullanımın yasal çerçevesi için yasal durum sayfasına bakın; yerel kurallardan ve kullandığınız hizmetlerin şartlarından siz sorumlusunuz.
Türkiye VPN ile başlamak
Hizmetin yaptığı iş, operatörünüzün gidiş yolunu görmesini engelleyen bir tünel kurmaktır; yukarıdaki sınırlar bu hizmet için de geçerlidir. Hangi kaydın tutulduğuna dair burada bir vaatte bulunmuyoruz.
Başlamak için:
- Telegram'da @turkiyeevpn_bot'u açın ve 10 gün ücretsiz deneme ile kişisel VLESS anahtarınızı alın.
- Anahtarı ücretsiz bir VLESS istemcisine ekleyin; hizmetin kendi uygulaması yoktur, istemci seçimi sayfası hangisini kurabileceğinizi anlatıyor.
- Bağlanın ve bağlantının çalıştığını kontrol edin. Cihaz sınırı yok, aynı anahtar istediğiniz kadar cihazda kullanılır; sitede kayıt formu da yoktur.